Tết Việt giúp người nước ngoài "nhập gia tùy tục"

>Phố xưa Sài Gòn trong mắt người nước ngoài
>Thế giới cảm nhận thế nào về Tết Việt?

Người nước ngoài dạo phố sắm đồ tết ở Hà Nội - Ảnh: Gia Tiến

Làm rể ở Việt Nam gần sáu năm, Tony Louw (33 tuổi) hiểu rằng tết là thời điểm mà người nước ngoài có thể thấy truyền thống Việt Nam qua nhiều góc cạnh khác nhau như ẩm thực, văn hóa ứng xử, các lễ hội đậm đà bản sắc.

Thích tết sum vầy

Tony đang cùng vợ điều hành Công ty Learning Strategies chuyên về giáo dục trẻ em ở Phú Mỹ Hưng (Q.7, TP.HCM) tự tin khẳng định: “Giờ đây, sau sáu năm làm rể ở Việt Nam, tôi không thể kể cho bạn nghe câu chuyện chính xác về tập tục truyền thống ngày tết, nhưng tôi có thể cho bạn biết ý nghĩa cơ bản của nó”. Mỗi dịp tết, Tony thường hối thúc vợ đi chợ hoa Phạm Ngũ Lão để chọn mua mấy chậu bông, cành hoa trang hoàng nhà cửa và không quên mua quà tặng gia đình mẹ vợ. Trong mấy ngày đầu năm, anh cũng không quên cùng vợ đi lễ chùa cầu tài lộc.

Chàng trai Nam Phi này đặc biệt thích những món ăn truyền thống ngày tết. Anh cho biết món thịt heo kho trứng là món khoái khẩu nhất của anh bên cạnh bánh tét, bánh chưng và củ kiệu. Nhưng theo Tony, ấn tượng đầu tiên và khó phai nhất về tết cổ truyền Việt Nam chính là không khí đoàn viên gia đình đầm ấm mỗi dịp xuân về của gia đình Việt mà nay anh đã là một thành viên. “Tôi thích tết Việt hơn Noel bởi tết Việt chú trọng hơn về gia đình. Ở phương Tây, người ta thường dành thời gian cho bạn bè nhiều hơn”, anh chia sẻ.

“Những yếu tố giữ chân tôi ở đây là khí hậu, thức ăn và con người. Tôi là chàng rể nước ngoài, do vậy tôi phải thích nghi với văn hóa Việt” - Tony bộc bạch.

Chị Trần Thị Như Trang, vợ Tony, chia sẻ rằng điều chị cảm thấy bất ngờ nhất ở ông chồng Tây của mình là lúc anh tự đi nhà sách mua mấy quyển song ngữ (Anh - Việt) viết về phong tục tập quán Việt Nam như lì xì, cúng ông Táo... và mày mò tìm hiểu. “Trước khi quen Tony, tôi cũng có một vài bạn người nước ngoài, họ không thích thức ăn Việt Nam và không thích ngồi vỉa hè. Tony ngược lại, rất thích ẩm thực Việt Nam. Có lần anh ăn vỉa hè và bị “tào tháo rượt” nhưng anh vẫn không cảm thấy khó chịu gì. Dần dần anh yêu thích Việt Nam và tự học về các phong tục Việt Nam” - chị Trang tự hào như vậy về chồng.

Từ ngạc nhiên đến thân thương

Sonia Karin Nguyen Delestrée, cô dâu nước ngoài sinh sống ở TP.HCM, nhớ lại “ký ức đáng sợ” khi lần đầu trải nghiệm tết: “Tôi vô cùng ngạc nhiên vì thấy hôm qua còn đông nghịt người, bỗng dưng sang mồng 1 quang cảnh xung quanh vắng lặng, sau đó một ai đó nói cho tôi biết đó là tết Việt Nam”.

Sau khi quyết định lấy chồng người Việt, Sonia đã trải qua ba cái tết với gia đình chồng ở khu Tân Định, Q.1 (TP.HCM), dù Sonia và chồng đã dọn ra ở riêng. Sonia cho biết cô thích tết một phần vì đây là khoảng thời gian duy nhất trong năm cô có thể lái xe máy an toàn khắp mọi nơi ở Sài Gòn. Tết còn là dịp để Sonia học thêm về các phong tục tập quán của người Việt.

Với Sonia, hình ảnh thú vị nhất mà cô từng chứng kiến ở gia đình chồng vào dịp tết chính là một hàng dài con cháu xếp hàng để chúc mừng năm mới và nhận lì xì từ người cao tuổi nhất trong gia đình là bà nội của chồng cô. “Tôi vô cùng ngạc nhiên khi thấy cảnh tượng ấy. Nó rất khác so với phong tục ở đất nước chúng tôi khi mọi người chúc mừng năm mới trẻ con trước, sau đó mới đến người lớn và người già” - Sonia nói.

Và nữa: “Khi tôi đến gia đình chồng vào mỗi dịp tết, tôi được thết đãi nhiều món ăn do những phụ nữ trong gia đình nấu. Tôi thấy tất cả phụ nữ đều ở trong bếp nấu ăn trong khi đàn ông ngồi uống bia và tán gẫu. Đây là một điều rất lạ lẫm với tôi. Ở phương Tây, vào những dịp lễ lớn phụ nữ thường tán gẫu với nhau ở phòng khách, trong khi đàn ông “lăn vào bếp” để chế biến món ăn phục vụ phái yếu. Sau đó tôi nhận ra rằng họ làm với niềm vui và hăng say, bởi đó là truyền thống của phụ nữ Việt Nam”.

Từ ngạc nhiên đến thân thương, Sonia cho biết dù cô không tin vào thần thánh, chưa hiểu hết tất cả các phong tục của người Việt, nhưng cô vẫn vui vẻ đi chùa đầu năm và cầu nguyện để thể hiện sự tôn trọng đến gia đình chồng. Cô cũng cố gắng tìm hiểu về các phong tục tập quán ngày tết, chẳng hạn như học thuộc các câu chúc tết bằng tiếng Việt như chúc mừng năm mới và sống lâu trăm tuổi để làm vui lòng chồng và gia đình bên chồng. Sonia mong ước một ngày nào đó cô có thể biết nấu các món ăn truyền thống ngày tết. “Tôi thích phụ họ nấu nướng và học hỏi, điều đó sẽ rất thú vị. Tết năm nay tôi sẽ làm một cái bánh sôcôla tặng mẹ chồng” - Sonia hồ hởi nói.