banner tin tức   banner tin tức

Nguyên nhân gây nắng nóng điển hình ở Việt Nam

Ngày đăng: 17-05-2019
Vào mùa hè, chúng ta thường nghe bản tin dự báo thời tiết nhắc đến Vùng thấp nóng phía Tây gây nắng nóng diện rộng tại Bắc, Trung Bộ. Vậy, đây có phải nguyên nhân chủ yếu khiến mùa hè nước ta trở nên khắc nghiệt hơn?

Nguyên nhân gây nắng nóng điển hình ở Việt Nam

Nắng nóng là dạng thời tiết đặc biệt thường xảy ra vào mùa hè ở nước ta (ngoại trừ khu vực Nam Bộ - Tây Nguyên do thời gian này đang là mùa mưa). Nắng nóng có thể xảy ra trong trường hợp ít mây, độ ẩm tương đối của không khí khá thấp (dưới 50%) được gọi là hiện tượng khô nóng và nếu xảy ra trong điều kiện nhiều mây, độ ẩm tương đối của không khí cao gây oi bức, khó chịu.

Nguyên nhân gây nắng nóng điển hình ở nước ta có sự hiện diện của yếu tố Vùng thấp nóng phía Tây, chia làm 2 giai đoạn chính:

Giai đoạn 1: Quá trình nắng nóng do Áp thấp nóng phía Tây bị nén xuống phía Nam bởi tác động của Không khí lạnh


Hàng năm, từ cuối tháng 3, các khối Không khí lạnh (KKL) suy yếu, cường độ giảm rõ rệt. Trung tâm áp cao lạnh Sibêri, nơi hình thành của không khí lạnh gây rét ở nước ta, thường không bền vững và được thay thế bởi áp cao lạnh nguồn gốc từ Uran và những áp cao lạnh hình thành trên phía Nam lãnh thổ Trung Quốc. 

Vào thời kỳ này, xen kẽ giữa các đợt hoạt động của KKL là sự mạnh lên của áp thấp nóng Ấn Độ - Myanma. Vùng áp thấp này phát triển mạnh trên khu vực bồn địa Tứ Xuyên, nơi coi vùng nóng nhất của Trung Quốc, khiến nhiệt độ khu vực này có thể lên tới 32 - 35 độ C. 

Nguyên nhân gây nắng nóng điển hình ở Việt Nam

Khi đó, ở miền Bắc nước ta nhiệt độ cao nhất 28 - 30 độ. Giai đoạn này thường tồn tại khoảng 3 ngày. Khi áp cao lạnh phía Đông nam Cao nguyên Tây Tạng có điều kiện mạnh trở lại trong quá trình di chuyển  xuống phía Nam làm cản trở sự phát triển và mở rộng của áp thấp nóng lên phía Bắc lãnh thổ Trung Quốc.

Trong lúc đó, áp cao cận nhiệt đới suy yếu và áp cao lục địa trên Bắc Bộ nước ta cũng suy yếu, không còn tác động rõ rệt. Đó là điều kiện khá thuận lợi để Áp thấp nóng phía Tây mở rộng phạm vi về phía Đông, Nam, ảnh hưởng về phía nước ta.

Nguyên nhân gây nắng nóng điển hình ở Việt Nam
Nguồn: VTV

Cũng thời gian này, ở Trung Bộ (từ Thanh Hóa trở vào) hầu như không mưa, nhiệt độ cao nhất nhiều nơi vuợt 30 độ. Quá trình nắng nóng bắt đầu xuất hiện tại phía Tây Bắc Bộ. 

Cùng với sự mở rộng ra phía Đông, phát triển nhanh xuống phía Nam của Áp thấp nóng phía Tây, chỉ sau 24h, Bắc Trung Bộ (Thanh Hóa – Thừa Thiên – Huế) và một số nơi phía Đông Bắc Bộ xuất hiện nắng nóng. 

Khi một đợt KKL mới tràn xuống, nắng nóng cục bộ, đầu mùa ở Bắc Bộ kết thúc song ở Bắc và Trung Trung Bộ còn kéo dài thêm 1 – 2 ngày nữa nhưng mức độ không quá khốc liệt với nhiệt độ cao nhất phổ biến ở 35 - 36 độ và rất ít  trường hợp đạt mức nắng nóng gay gắt. Tuy nhiên đặc điểm nổi bật khác của nguyên nhân gây nắng nóng ở nước ta thời kỳ này là vai trò của hiệu ứng phơn (gió Lào) không rõ nét.

Giai đoạn 2: Quá trình nắng nóng do áp thấp nóng phía Tây phát triển ở Trung Bộ


Bắt đầu từ cuối tháng 4 sang tháng 5, vị trí mặt trời từ Nam bán cầu nâng dần lên Bắc bán cầu, đi qua Trung Bộ và nơi đây bước vào thời kỳ nắng nóng. Bức xạ mặt trời tạo điều kiện giúp Áp thấp nóng càng phát triển mạnh xuống Bắc và Trung Trung Bộ.

Nguyên nhân gây nắng nóng điển hình ở Việt Nam

Vào thời kỳ phát triển cực đại, hầu hết bán đảo Đông Dương nằm trọn trong vùng áp thấp nóng này. Cùng với sự phát triển áp thấp nóng này, quá trình phát triển gió mùa Tây nam mạnh thổi từ vịnh Bengan qua Trung bộ. Gió Tây nam vượt qua Trường Sơn sau khi gây mưa vùng hạ và trung Lào, trở nên khô hơn. Hiệu ứng phơn xảy ra mạnh mẽ ở phía đông dãy Trường Sơn làm thời tiết càng trở nên  khô nóng ác liệt, như chúng ta biết là gió Lào. 

Đây là thời kỳ nắng nóng gay gắt ở Trung bộ, nhiệt độ cao nhất thường vượt 37 độ, một số nơi đạt trên 40 độ, độ ẩm khá thấp chỉ khoảng 30%. Do áp thấp nóng liên tục được cung cấp bởi nguồn bức xạ mặt trời nên áp thấp này khá bền vững, nhiều khi tồn tại trên 10 ngày.

Nguyên nhân gây nắng nóng điển hình ở Việt Nam
Nguồn: VTV

Đối với các tỉnh miền Trung gió Tây nam khô nóng có điều kiện kéo dài gây hạn hán nghiêm trọng đặc biệt đối với các khu vực trung du, vùng núi, vùng cát pha. Một số nơi ven biển miền Trung do sự điều tiết của biển, nắng nóng có phần dịu hơn.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, đợt nắng nóng đang diễn ra còn kéo dài đến ngày 19/5 ở các tỉnh Bắc Bộ (trong đó có thủ đô Hà Nội) và Bắc Trung Bộ; đến ngày 20/5 ở các tỉnh ven biển Trung và Nam Trung Bộ (Đà Nẵng trở vào). Vì vậy, người dân nếu có các kế hoạch du lịch, vui chơi trong thời gian này cần lưu ý để đảm bảo sức khỏe, bổ sung đủ nước và tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời trong khoảng thời gian từ 11h – 16h.
Hữu Phúc
Theo Báo Du lịch
Cùng chuyên mục
Xem theo ngày:
Sự kiện

Sắp diễn ra "Sắc màu hội tụ doanh nhân du lịch Việt Nam 2019"

Ngày 6/9/2019 sẽ diễn ra chương trình Sắc màu hội tụ doanh nhân du lịch Việt Nam 2019. Dự kiến sẽ có sự tham gia của khoảng 1.000 tổng giám đốc, giám đốc doanh nghiệp (CEO) lữ hành của ba miền Bắc, Trung, Nam. Chương trình nằm trong khuôn khổ những hoạt động chào mừng Hội chợ du lịch quốc tế TP.HCM (ITE) năm 2019.
Sắp diễn ra "Sắc màu hội tụ doanh nhân du lịch Việt Nam 2019"