Kinh nghiệm đi địa đạo Vịnh Mốc Quảng Trị - Ngôi làng dưới lòng đất

Địa đạo Vịnh Mốc Quảng Trị - nơi ghi dấu hành trình đấu tranh chống Mỹ bất khuất của quân dân xứ Quảng gần đây đã xuất hiện trên CNN với tiêu đề “ngôi làng dưới lòng đất”. Bài viết mô tả về trải nghiệm của nhà báo Mỹ khi đi xuống địa đạo dưới lòng đất để cảm nhận cuộc sống khóa khăn của quân dân ta trong thời kỳ kháng chiến khốc liệt.

 

1. Đôi nét về địa đạo Vịnh Mốc Quảng Trị

Địa đạo Vịnh Mốc nằm ở thôn Vịnh Mốc, xã Vĩnh Thạch, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị. Vịnh Mốc từng là một làng chài ven biển bình yên với những ruộng lúa, bãi biển và lũy tre trải dài. Sau Hiệp định Genève năm 1954 chia cắt Việt Nam dọc theo con sông Bến Hải, khu vực này trở thành địa bàn chịu ảnh hưởng nặng nề của chiến tranh.

 

 

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, làng Vĩnh Mốc đã phải gánh chịu tới 9.000 tấn bom đạn ròng rã suốt 8 năm. Hệ thống địa đạo Vịnh Mốc Quảng Trị được xây dựng từ năm 1965 – 1972 đã bảo vệ hơn 400 con người sinh hoạt an toàn dưới lòng đất.

 

 

Ngày nay, du khách du lịch Quảng Trị sẽ có cơ hội ghé thăm khám phá hệ thống địa đạo lịch sử vẫn còn vẹn nguyên những đường hầm dẫn đến các căn phòng sinh hoạt của quân và dân xứ Quảng trong thời kỳ kháng chiến. Từ đó hiểu rõ hơn về tinh thần bất khuất của quân, dân ta không ngại gian khổ, kiến trì đấu tranh giành quyền độc lập, tự do.

 

 

2. Lịch sử hình thành địa đạo Vịnh Mốc Quảng Trị

Vào những năm 1960, chính quyền Việt Nam Cộng hòa của Ngô Đình Diệm đã không tiến hành tổng tuyển cử theo như hiệp định Genève. Điều này đã khiến Mỹ liên tục gây sức ép lên lực lượng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và tiến hành tấn công đàn áp các phong trào nổi dậy ở miền Nam.

 

 

Vào năm 1965, Mỹ châm ngòi cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc, mục tiêu đánh phá chính là Vĩnh Linh. Trong suốt khoảng thời gian từ năm 1965 – 1972, Vĩnh Linh liên tục bị đánh phá với số lượng bom đạn ước tính lên đến 9.000 tấn, trung bình mỗi người dân tại nơi đây phải gồng gánh lên tới 7 tấn bom.

Trước sức ép khủng khiếp đến từ số lượng bom đạn khổng lồ của Mỹ, đến năm 1963, Vĩnh Linh Quảng Trị được Trung ương Cục Đảng Cộng sản Việt Nam gợi ý nên đào địa đạo để tránh trú giống như Củ Chi và Phú Thọ. Địa đạo Vịnh Mốc được bắt đầu xây dựng vào đầu năm 1965 và hoàn thành vào ngày 18/02/1966, đã trở thành nơi trú ẩn, sinh hoạt của hơn 400 con người. Điều kỳ diệu là tấm khiên Vịnh Mốc đã bảo vệ quân, dân sống dưới lòng đất an toàn, không ai bị thương trong suốt nhiều năm.

 

 

>>Xem thêm: Tour du lịch miền Trung giá tốt

 

3. Kết cấu địa đạo Vịnh Mốc Quảng Trị

Địa đạo Vịnh Mốc Quảng Trị bắt đầu xây dựng đầu năm 1965 và hoàn thành vào ngày 18/02/1966. Hệ thống địa đạo dài hơn 1.6 km với các đường hầm được đào theo hình zíc zắc nhằm giảm áp lực sóng nổ từ bom đạn. Các đoạn có trần vòm và vách dày để tăng khả năng chịu lực. Hệ thống lối ra được thiết kế vừa phục vụ thông gió, thoát hiểm, vừa kết nối với các nguồn tiếp tế bên ngoài. Địa đạo có 13 cửa thông ra ngoài, bao gồm các cửa hướng ra cánh đồng và hướng ra biển. Các cửa hướng biển đóng vai trò thông gió, làm lối thoát hiểm và là nơi tiếp tế bí mật cho đảo Cồn Cỏ.

 

 

Địa đạo có kết cấu 3 tầng: Tầng 1 cách mặt đất khoảng 12 - 15m là nơi chiến đấu tạm thời, tầng 2 sâu 18m là trụ sở của bộ chỉ huy và nơi sinh hoạt của người dân, còn tầng 3 sâu 22 m được sử dụng như một kho chứa hậu cần.

Để đảm bảo ăn ở và sinh hoạt cho hơn 400 người, dọc hai bên đường hầm xây dựng rất nhiều hốc gọi là các “phòng gia đình”. Mỗi “căn phòng” như vậy sẽ có không gian đủ cho 3 – 4 người ở.

 

 

 

Bên cạnh không gian sinh hoạt, bên trong địa đạo Vịnh Mốc ở Quảng Trị cũng có đủ các khu vực cần thiết như 1 hội trường có không gian chứa được khoảng 50 người, bệnh xá, phòng phẫu thuật, phòng hộ sinh, khu bếp Hoàng Cầm, giếng nước…

 

 

4. Ý nghĩa lịch sử quan trọng của “ngôi làng dưới lòng đất” địa đạo Vịnh Mốc Quảng Trị

Về mặt ý nghĩa lịch sử, địa đạo Vịnh Mốc Quảng Trị đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh của mình khi trở thành nơi che chở cho hơn 400 người trong hơn 2.000 ngày đêm mà không ai bị thương. Hệ thống địa đạo ngày nay là hình ảnh biểu tượng cho một kỳ tích kỳ diệu về mảnh đất và con người kiên trung nơi xứ Quảng.

 

 

Với những đóng góp quan trọng của mình trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, địa đạo Vịnh Mốc đã được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, thể thao và Du lịch) đặc cách công nhận là Di tích lịch sử, văn hóa cấp Quốc gia. Đến năm 2014, địa đạo tiếp tục được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.

Trải qua hành trình lịch sử đầy biến động, ngày nay địa đạo Vịnh Mốc đã trở thành một trong những địa điểm giáo dục truyền thống yêu quan trọng tại Quảng Trị. Thông qua những câu chuyện lịch sử, thế hệ trẻ sẽ phần nào hiểu được những khó khăn, gian khổ của ông cha ta trong công cuộc đấu tranh giành tự do dân tộc.

 

 

5. Kinh nghiệm tham quan địa đạo Vịnh Mốc Quảng Trị

Xuyên suốt hành trình tham quan địa đạo Vịnh Mốc Quảng Trị, bạn sẽ được trải nghiệm đi qua ba tầng địa đạo nằm ở độ sâu khoảng 15 - 23m dưới mặt đất, băng qua những hành lang hẹp dẫn tới các khu sinh hoạt chung và hệ thống hốc được đào sâu vào thành hầm.

 

 

 

Du khách tham gia tour tham quan địa đạo Vịnh Mốc Quảng Trị sẽ có hướng dẫn viên đi kèm để thuyết minh về các địa điểm nổi bật trong hệ thống địa đạo. Tiêu biểu có thể kể đến những hốc nhỏ cao khoảng 1m và sâu gần 2m được gọi là “phòng gia đình” – nơi các gia đình sinh hoạt trong nhiều năm; hay “khu hộ sinh” – nơi chào đón ít nhất 17 em bé chào đời trong thời gian địa đạo hoạt động.

Kết thúc tour du khách sẽ được dẫn đến một cánh cửa – nơi mở ra khung cảnh ngọn đồi lộng gió và xung quanh là cảnh quan cây cối xanh tươi tràn đầy sức sống.

 

 

 

>>Xem thêm: Suối nước Moọc Quảng Bình: Nơi tránh nóng giữa miền Trung

 

Địa đạo Vịnh Mốc Quảng Trị là công trình lịch sử quan trọng trong thời kỳ quân dân xứ Quảng kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Nếu bạn có cơ hội ghé thăm xứ Quảng, đừng bỏ lỡ trải nghiệm bước đi trong những địa đạo chật hẹp và cảm nhận tinh thần đấu tranh bất khuất của quân dân Quảng Trị dù phải sống trong nghịch cảnh.

Thu Hằng