Trọn bộ kinh nghiệm ghé thăm các làng nghề truyền thống ở Cần Thơ sau sáp nhập

Cần Thơ không chỉ nổi tiếng với khu chợ nổi sầm uất hay những khu sinh thái xanh mát mà còn thu hút đông đảo du khách thập phương ghé thăm tham quan, khám phá các làng nghề truyền thống lâu đời.

Đến với những làng nghề truyền thống Cần Thơ, bạn sẽ có cơ hội quan sát quy trình người dân làm ra một sản phẩm chất lượng, lắng nghe câu chuyện làm nghề trải qua bao thế hệ và đặc biệt là được tham gia vào quá trình sản xuất.

 

1. Cần Thơ – “Xứ gạo trắng nước trong” với nhiều làng nghề truyền thống lâu đời

Nhắc đến “xứ gạo trắng nước trong”, nhiều người thường nghĩ ngay đến khu chợ nổi Cái Răng sầm uất, bến Ninh Kiều sôi động về đêm hay những khu sinh thái, miệt vườn xanh mát. Tuy nhiên, một điểm nhấn du lịch thú vị níu chân du khách ghé thăm Cần Thơ không thể không nhắc đến các làng nghề truyền thống lâu đời.

 

Hiện nay, tại Cần Thơ có rất nhiều làng nghề truyền thống như làng làm bánh tráng Thuận Hưng, làng đan lọp Thới Long, làng lưới Thơm Rơm…Người dân sinh sống tại các làng nghề vẫn miệt mài ngày đêm nhằm giữ lại “hồn nghề” được ông cha truyền qua bao thế hệ cũng như cung cấp các sản phẩm thủ công chất lượng cho thị trường.

Du lịch Cần Thơ với điểm dừng là các làng nghề, bạn sẽ có cơ hội quan sát quy trình người dân làm ra một sản phẩm chất lượng, lắng nghe câu chuyện làm nghề trải qua bao thế hệ và đặc biệt là được tham gia vào quá trình sản xuất.

 

 

2. Giới thiệu các làng nghề truyền thống Cần Thơ nổi tiếng

 

2.1. Làng bánh tráng Thuận Hưng

• Vị trí tọa lạc: Tân Phú, phường Thuận Hưng, quận Thốt Nốt, TP. Cần Thơ.

Thuận Hưng là làng nghề truyền thống ở Cần Thơ đã tồn tại được hơn 200 năm với 500 lò bánh ngày đêm rực lửa làm ra các sản phẩm chất lượng cung cấp cho thị trường.

Làm bánh tráng Thuận Hưng hình thành từ giữa thế kỷ 19 và được người dân nơi đây truyền qua bao thế hệ. Số lượng người làm bánh tráng tập trung đông nhất tại khu vực Tân An và Tân Phú, bao gồm 68 hộ sản xuất theo phương pháp thủ công truyền thống và 3 hộ đầu tư máy móc sản xuất hiện đại.

 

Nhờ nỗ lực miệt mài giữ “hồn nghề” của người dân suốt bao năm qua, làng nghề làm bánh tráng Thuận Hưng đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia vào ngày 6/3/2023.

 

Ghé thăm làng nghề truyền thống, bạn sẽ có cơ hội quan sát quy trình làm ra một chiếc bánh tráng với bí quyết được truyền từ đời cha ông, trải nghiệm tham gia vào hoạt động làm bánh dưới sự hướng dẫn của người dân và đặc biệt là lựa chọn những mẻ bánh ngon mang về thưởng thức cũng như làm quà tặng người thân sau tour du lịch Cần Thơ.

 

 

2.2. Làng đan lọp Thới Long

• Vị trí tọa lạc: Phường Thới Long, quận Ô Môn, TP. Cần Thơ.

Nhắc đến làng nghề truyền thống ở Cần Thơ, nhiều người thường nghĩ ngay đến làng đan lọp Thới Long. Tại làng nghề ở làng Thới Long này, cứ độ tháng 5 – tháng 10 âm lịch hàng năm lại nhộn nhịp vì cần cung cấp cung cấp lọp (dụng cụ bắt cá, tôm, tép…) cho người dân sinh sống tại đồng bằng sông Cửu Long kịp đón mùa đánh bắt hải sản (mùa nước nổi).

 

Thưở ban đầu, người dân trong vùng làm lọp để đánh bắt cá, tôm cho bữa cơm gia đình. Sau này người dân vùng khác đến đặt làm, lâu dần thì phát triển thành một làng nghề chuyên sản xuất dụng cụ đánh bắt thủy hải sản.

Ghé thăm làng Thới Long, bạn có thể dễ dàng bắt gặp hình ảnh các gia đình đang chia nhau làm từng công đoạn: nhà thì chẻ nan, nhà thì đan vành, nhà thì phụ trách bện hom…Tùy vào mỗi công đoạn mà sẽ có định giá tiền sản phẩm riêng cho người thợ. Ví dụ như công đoạn bện nắp khoảng 70.000 VND/100 cái, bện hom khoảng 100.000 VND/100 cái…

 

Các sản phẩm lọp sản xuất tại làng Thới Long được đánh giá rất cao về chất lượng. Làng nghề có nhiều loại phong phú để khách hàng lựa chọn như lọp bắt tép, lọp bắt cá, lọp bắt lươn…

 

 

2.3. Làng lưới Thơm Rơm

• Vị trí tọa lạc: Ấp Tân Lợi 2, xã Thuận Hưng, huyện Thốt Nốt, TP. Cần Thơ.

Làng nghề đan lưới Thơm Rơm được cho là hình thành từ những năm 1980, do người dân di cư từ miền Trung (chủ yếu là tỉnh Thừa Thiên Huế) vào miền Nam lập nghiệp. Các cửa hàng đan lưới trong vùng hoạt động quanh năm nhưng tầm tháng 7 – tháng 10 âm lịch vào mùa nước nổi là nhộn nhịp nhất do nhu cầu đánh bắt thủy hải sản của người dân sinh sống ở vùng đồng bằng sông Cửu Long tăng mạnh.

 

Hiện làng nghề truyền thống ở Cần Thơ có gần 30 cơ sở sản xuất chính và hơn 300 cơ sở sản xuất gia công.  Sau hơn 15 năm phát triển, làng không chỉ cung cấp các sản phẩm chất lượng đến các khu chợ ở đồng bằng sông Cửu Long mà còn xuất khẩu sang Campuchia.

 

Lưới của làng Thơm Rơm được người dân miền Tây Nam Bộ ưa chuộng do có độ bền cao, phù hợp với nhiều môi trường, địa hình như sông, mương, rạch…Từng sản phẩm đều được người thợ đan vô cùng tỉ mỉ, kiên nhẫn nên chất lượng rất tốt. Bên cạnh lưới đánh cá, làng còn sản xuất dụng cụ đánh bắt khác như chài, vó, vèo, lú…theo nhu cầu của khách hàng.

2.4. Làng nghề bánh kẹo Ba Rích

• Vị trí tọa lạc: Thới Hòa, phường Thới An, quận Ô Môn, TP. Cần Thơ.

Ba Rích là làng nghề truyền thống ở Cần Thơ đã tồn tại được hơn 60 năm. Nguồn gốc làng nghề xuất phát từ một bộ phận người Hoa đến sinh sống và lập nghiệp tại nơi đây.

 

Đến nay, làng Ba Rích đã có khoảng 50 cơ sở quy mô lớn, nhỏ sản xuất kinh doanh ổn định. Các sản phẩm sản xuất trên dây chuyền hiện đại nhằm đảm bảo vệ sinh môi trường và đặc biệt chất lượng, mẫu mã của làng nghề được nâng tầm qua từng năm. Một số thương hiệu nổi tiếng tại làng Ba Rích có thể kể đến như Liên Hưng, Thuận Hưng, Hàng Xương, Hữu Tài, Hương Ký, Đại Phát…

 

Du khách ghé thăm làng nghề bánh kẹo Ba Rích có thể tìm được rất nhiều loại bánh ngọt hấp dẫn như bánh gai, bánh đường, bánh kẹp, bánh mè, bánh xốp kem…Nếu bạn có cơ hội ghé thăm làng nghề thì đừng bỏ lỡ cơ hội thưởng thức các sản phẩm chất lượng này và mua về làm quà tặng người thân nhé.

2.5. Làng dệt chiếu Cái Chanh

• Vị trí tọa lạc: Phường Thường Thạnh, quận Cái Răng, TP. Cần Thơ.

Làng Cái Chanh ở Cần Thơ từ lâu đã nổi tiếng với nghề dệt chiếu thủ công. Tuy xuất hiện muộn hơn các làng dệt truyền thống khác nhưng làng nghề tại thủ phủ miền Tây vẫn luôn là điểm đến quen thuộc của những vị khách muốn mua các sản phẩm thủ công chất lượng.

 

Tại làng nghề truyền thống ở Cần Thơ sử dụng nguyên liệu chính để làm chiếu là cây lác (cây nước mặn) và cây bố (cây nước ngọt). Cây lác nước mặn được đánh giá cao hơn do có ưu điểm tạo sự bền, chắc và khi dệt tạo ra được nhiều mẫu mã đẹp.

 

Trước đây, nghề dệt chiếu từng mang lại cuộc sống sung túc cho người dân địa phương. Hiện nay vì diện tích đất trồng lác dần bị thu hẹp để đào vuông nuôi tôm, ao nuôi cá nên nghề truyền thống cũng dần mai một. Bên cạnh đó, khi những chiếc máy dệt được đưa vào sản xuất đã thay thế những khung dệt truyền thống đã phần nào làm nhạt đi nét đẹp xưa của nghề thủ công. Tuy nhiên, việc đưa cơ giới hóa áp dụng vào làng nghề được cho là giúp người dân sản xuất thêm được nhiều sản phẩm chất lượng, tạo nguồn thu nhập ổn định và tránh để làng nghề biến mất khỏi “bản đồ văn hóa” của  Cần Thơ.

 

 

2.6. Làng hoa kiểng Phó Thọ Bà Bộ

• Vị trí tọa lạc: Phường Long Hòa và phường Long Tuyền, quận Bình Thủy, TP. Cần Thơ.

Tại miền Tây có rất nhiều làng nghề trồng hoa kiểng nổi tiếng như làng hoa Sa Đéc (Đồng Tháp), làng hoa Cái Mơn ( Bến Tre)…Trong đó, nổi bật không thể không nhắc đến làng hoa kiểng Phó Thọ Bà Bộ - một điểm đến du lịch ở Cần Thơ luôn tấp nập du khách tham quan vào mỗi dịp Tết đến xuân về.

 

Làng nghề truyền thống ở Cần Thơ hiện nay có khoảng 217 hộ dân thuộc 2 phường Long Hòa và Long Tuyền tham gia hoạt động trồng hoa kiểng. Trong đó có 90 hộ sinh sống tại phường Long Hòa và 127 hộ trú tại phường Long Tuyền.

Người được cho đã khởi xướng nghề trồng hoa kiểng ở Cần Thơ là ông Tám Hoài quê ở Đồng Tháp. Vào năm 1940, ông qua Cần Thơ lập nghiệp và mang theo một số hạt giống trồng thử nghiệm. Sau thành công của ông Tám Hoài, người dân khác trong vùng như ông Năm Bông, Sáu Dơi, Tư Mẹo, Tư Lô…tiếp tục duy trì nghề trồng hoa kiểng.

 

Làng hoa kiểng Phó Thọ Bà Bộ chuyên trồng các loài hoa mà người miền Tây yêu thích như hoa mai, cúc mâm xôi, hoa hướng dương, hoa đồng tiền và nhiều loài cây kiểng có giá trị cao là hoa giấy, sanh, nguyệt quế…Làng hoa ngày nay đang từng bước phát triển khi áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nên chất lượng hoa, cây được nâng cao; đồng thời tạo ra được nhiều giống mới ấn tượng như xương rồng Thái, cúc Indonesia, vạn thọ Mỹ…

>>Xem thêm: Cẩm nang du lịch Cần Thơ siêu chi tiết

 

3. Các làng nghề truyền thống tại Sóc Trăng và Hậu Giang

Vì hiện nay Sóc Trăng và Hậu Giang đã sát nhập vào Cần Thơ nên bạn có thể cân nhắc ghé thăm thêm các làng nghề truyền thống tại 2 địa phương này trong hành trình khám phá các làng nghề truyền thống Cần Thơ sau sáp nhập.

3.1. Các làng nghề truyền thống tại Sóc Trăng Cần Thơ

- Làng làm cốm dẹp: Cốm dẹp là đặc sản của người đồng bào dân tộc Khmer ở Nam Bộ, thường được dâng như một lễ vật quan trọng trong lễ cúng Trăng.

Do thời gian hình thành đã quá lâu nên hiện nay không ai nhớ làng nghề làm cốm dẹp ở Sóc Trăng ra đời khi nào. Trước đây, hoạt động làm cốm dẹp chỉ gói gọn tại các hộ gia đình người Khmer ở xã Phú Tân, sau này nhờ hương vị ngọt thơm mà món ăn dần được biết đến nhiều hơn, quy mô sản xuất từ đó cũng được mở rộng. Hiện nay, các hộ gia đình gắn bó với nghề làm cốm dẹp lâu đời đều đã có cơ sở sản xuất riêng, tùy vào bí quyết của từng người mà sản phẩm cốm dẹp làm ra lại có hương vị khác nhau.

 

- Làng nghề làm bánh pía Vũng Thơm: Bánh pía được cho là xuất hiện từ thế kỷ XVII, có nguồn gốc từ những người Hán di cư đến phương Nam. Những chiếc bánh pía ban đầu được người Hán sử dụng làm lương thực, sau này được người Việt biến tấu lại cho phù hợp với khẩu vị.

Vũng Thơm là một trong những làng nghề làm bánh pía nổi tiếng nhất tại Sóc Trăng. Du khách ghé thăm làng sẽ có cơ hội quan sát quy trình làm ra một chiếc bánh hoàn chỉnh, thưởng thức hương vị bánh thơm ngon và lựa chọn sản phẩm chất lượng về làm quà tặng người dân.

 

- Làng nghề vẽ tranh trên kiếng: Ghé thăm Phú Tân, Sóc Trăng, bạn có thể dễ dàng bắt gặp hình ảnh người dân đang khéo léo đưa từng đường bút vẽ lên những tấm kiếng. Việc tạo ra những bức tranh trên kiếng đòi hỏi tay nghề cao, mắt thẩm mỹ nhằm giúp tác phẩm trở nên có hồn hơn.

3.2. Các làng nghề truyền thống tại Hậu Giang Cần Thơ

- Làng nghề đan cần xé Ngã Bảy: Nghề đan cần xé Ngã Bảy đã có tuổi đời hơn 40 năm tồn tại trên mảnh đất Hậu Giang. Người dân trong làng sẽ sử dụng các nguyên liệu như tre, trúc, mây và dây kẽm để tạo ra các sản phẩm thủ công chuyên đựng trái cây, nông sản…Nhiều du khách ghé thăm làng nghề thường lựa chọn sản phẩm chất lượng về sử dụng hoặc làm quà tặng người thân.

- Làng nghề đan lát lục bình Vị Thủy: Làng nghề đan lát Vị Thủy là nơi sản xuất các sản phẩm thủ công được làm từ nguyên liệu tự nhiên như lục bình, dừa nước…Các sản phẩm thủ công được làm ra vô cùng đa dạng, có giỏ xách, mũ nón, chiếu, thảm…thường được du khách lựa chọn mua về làm quà tặng người thân sau chuyến du lịch.

 

- Làng nghề đóng ghe, xuồng Hiệp Thành: Nhằm phục vụ cho nhu cầu di chuyển trên sông, lạch của bà con miền Tây, hơn 50 năm trước làng nghề đóng ghe, xuồng ở Hiệp Thành đã ra đời và đến nay vẫn ngày ngày tạo ra các sản phẩm chất lượng ra thị trường. Ghé thăm làng nghề, bạn sẽ được tận mắt quan sát quy trình những người thợ sản xuất ghe, xuồng; từ lựa chọn gỗ đến hoạt động bào, đục và hoàn thiện.
 

4. Những điều du khách cần lưu ý khi ghé thăm làng nghề truyền thống ở Cần Thơ

Ghé thăm làng nghề truyền thống ở Cần Thơ, nhớ lưu ý những thông tin sau bạn nhé:

- Bạn nên tìm hiểu trước về văn hóa, phong tục địa phương trước khi ghé thăm các làng nghề.

- Trong quá trình trải nghiệm, bạn nên làm theo đúng hướng dẫn của các nghệ nhân hoặc người thợ lành nghề để tạo ra sản phẩm chất lượng.

- Nếu bạn du lịch theo nhóm đông thì có thể đăng ký tour hoặc liên hệ với ban quản lý địa phương để có người hướng dẫn cụ thể.

- Sau buổi tham quan, trải nghiệm, bạn có thể mua sản phẩm lưu niệm để ủng hộ người dân.

- Trang phục: Áo dài hoặc áo bà ba đặc trưng của miền Tây Nam Bộ là trang phục được nhiều người lựa chọn mặc để chụp ảnh kỷ niệm khi ghé thăm các làng nghề truyền thống.

 

>>Xem thêm: Chiêm ngưỡng 7 ngôi chùa đẹp ở Cần Thơ nức tiếng gần xa

Ghé thăm các làng nghề truyền thống ở Cần Thơ là trải nghiệm du lịch thú vị mà bạn không nên bỏ lỡ trong hành trình vi vu “xứ gạo trắng nước trong”.

Thu Hằng