Tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ - Viên ngọc linh thiêng trên núi đá Pontic

Ẩn mình giữa những vách đá dựng đứng của dãy núi Pontic hùng vĩ, tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những biểu tượng tôn giáo và kiến trúc độc đáo nhất của Thổ Nhĩ Kỳ. Với vị trí cheo leo trên độ cao hơn 1.200 mét, tu viện cổ còn gây ấn tượng bởi bề dày lịch sử hơn 1.600 năm gắn liền với đức tin Chính Thống giáo. Được mệnh danh là "viên ngọc linh thiêng trên núi đá Pontic", tu viện Sumela là điểm đến không thể bỏ qua với những ai đam mê khám phá văn hóa, lịch sử và vẻ đẹp huyền bí của vùng đất Anatolia.
 

Đôi nét về tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ

Tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ là một công trình tôn giáo cổ kính nằm cheo leo trên vách núi Karadağ, thuộc dãy Pontic, cách thành phố Trabzon khoảng 45 km về phía nam, trong thung lũng Altındere, miền đông bắc Thổ Nhĩ Kỳ. Được xây dựng vào khoảng thế kỷ thứ 4 (năm 386 sau Công nguyên) dưới thời Hoàng đế Theodosius I, tu viện là nơi thờ Đức Mẹ Maria - một biểu tượng thiêng liêng trong Chính Thống giáo Hy Lạp.

 

Kiến trúc của tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ khiến người ta choáng ngợp bởi cách bố trí bám sát vách đá dựng đứng, tạo cảm giác như treo lơ lửng giữa trời. Toàn bộ tu viện bao gồm nhiều hạng mục như nhà nguyện, ký túc xá, thư viện, phòng học, phòng ăn và những bức bích họa tuyệt đẹp có niên đại từ thế kỷ 14 - 18, phản ánh chiều sâu văn hóa tôn giáo và nghệ thuật Byzantine.

 

Sau một thời gian dài bị bỏ hoang và hư hại do thời gian, tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ đã được trùng tu và mở cửa lại đón khách tham quan. Ngày nay, tu viện là một điểm du lịch nổi bật, thu hút du khách bởi sự kết hợp độc đáo giữa vẻ đẹp tự nhiên hùng vĩ và giá trị lịch sử - tâm linh sâu sắc.

 

>> Gợi ý tour du lịch khám phá tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ với chi phí cực ưu đãi
 

Thời điểm lý tưởng ghé thăm tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ

Thời gian tốt nhất để ghé thăm tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ là vào mùa xuân (tháng 4 - tháng 6) và mùa thu (tháng 9 - tháng 10). Đây là lúc thời tiết tại vùng núi Pontic mát mẻ, dễ chịu, ít mưa và khung cảnh thiên nhiên xung quanh tu viện trở nên đặc biệt ấn tượng.

 

 

Mùa xuân (tháng 4 - tháng 6)

Mùa xuân là khoảng thời gian lý tưởng để bạn ghé thăm tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ. Thời tiết ôn hòa, dễ chịu, không quá nóng hay quá lạnh, rất thuận lợi cho việc đi bộ và khám phá các ngóc ngách của tu viện cheo leo trên vách đá. 

Cảnh quan thiên nhiên xung quanh tu viện vào mùa này bừng nở sắc hoa và cây cối xanh tươi, tạo nên một khung cảnh hùng vĩ nhưng cũng vô cùng thơ mộng. Lượng khách du lịch chưa quá đông đúc như mùa hè cao điểm, giúp bạn có trải nghiệm yên bình và thoải mái hơn.

 

 

Mùa hè (tháng 7 - tháng 8)

Mùa hè là mùa cao điểm du lịch ở Thổ Nhĩ Kỳ, và tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ cũng không ngoại lệ. Thời tiết ấm áp và nắng đẹp là lợi thế, rất thích hợp cho việc khám phá ngoài trời. Tuy nhiên, tu viện sẽ rất đông khách du lịch, điều này có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm của bạn bởi đám đông và việc di chuyển, tham quan các khu vực có thể kém thoải mái hơn.

 

 

Mùa thu (tháng 9 - tháng 10)

Mùa thu là một lựa chọn tuyệt vời khác để khám phá tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ. Thời tiết vẫn ôn hòa, dễ chịu với không khí trong lành, rất lý tưởng cho việc đi bộ. Đặc biệt, cảnh quan xung quanh tu viện sẽ khoác lên mình tấm áo vàng, đỏ rực rỡ của lá cây, tạo nên một bức tranh thiên nhiên vô cùng lãng mạn và ngoạn mục.

 

 

Mùa đông (tháng 11 - tháng 3)

Mùa đông ở vùng Trabzon rất lạnh giá, có tuyết rơi dày và đường đi có thể trơn trượt. Mặc dù tu viện vẫn mở cửa trong hầu hết các ngày (trừ khi tuyết quá dày gây nguy hiểm), việc tiếp cận có thể khó khăn. 

Tuy nhiên, nếu bạn yêu thích khung cảnh tuyết phủ trắng xóa và không ngại cái lạnh, đây là thời điểm ít khách du lịch nhất, mang lại một không gian yên tĩnh, huyền ảo và kỳ vĩ rất riêng. Bạn sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng một Sumela hoàn toàn khác biệt, tĩnh lặng và đầy vẻ bí ẩn.

 

>> Xem thêm: Khám phá cung điện Topkapi Thổ Nhĩ Kỳ - Hành trình về quá khứ huy hoàng của Istanbul
 

Cách di chuyển tới tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ

Để đến tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ - một kiệt tác kiến trúc ẩn mình trên vách đá ở Trabzon có nhiều cách di chuyển. Phổ biến nhất là từ trung tâm Trabzon, bạn có thể đi xe buýt nhỏ (dolmuş) đến Maçka, sau đó chuyển sang một chuyến dolmuş khác để lên thẳng tu viện. Đây là lựa chọn tiết kiệm và thuận tiện. 

Nếu muốn nhanh hơn, bạn có thể chọn taxi, nhưng hãy nhớ thương lượng giá trước. Nhiều công ty du lịch ở Trabzon cũng cung cấp các tour trọn gói đã bao gồm phương tiện di chuyển và hướng dẫn viên, đây là lựa chọn lý tưởng cho những ai muốn sự thoải mái và không phải lo lắng về lịch trình. 

Xe chỉ có thể dừng ở bãi đỗ xe cách tu viện khoảng 300 – 400m. Từ đây, bạn cần đi bộ theo đường mòn núi hoặc đường lát đá để lên đến cổng tu viện. Đoạn đường này mất khoảng 15 - 20 phút, đi qua rừng cây và có nhiều góc nhìn tuyệt đẹp.

Nếu bạn đến từ các thành phố xa hơn, bay đến Sân bay Trabzon (TZX) là cách nhanh nhất, sau đó tiếp tục di chuyển từ sân bay hoặc trung tâm thành phố. Hãy lưu ý rằng đường lên tu viện khá dốc, đặc biệt vào mùa đông có thể có tuyết và trơn trượt, vì vậy hãy kiểm tra thông tin và chuẩn bị kỹ lưỡng trước chuyến đi.

 

 

Tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ có gì thú vị?

Tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ không chỉ nổi bật bởi vị trí kỳ vĩ trên vách đá, mà còn sở hữu nhiều công trình và địa điểm đặc sắc bên trong khuôn viên, mang đậm dấu ấn kiến trúc Byzantine và giá trị lịch sử - văn hóa sâu sắc. Dưới đây là những điểm không thể bỏ qua khi tham quan:

 

 

Nhà nguyện chính (Main Rock Church)

Nhà nguyện chính (Main Rock Church) là trung tâm linh thiêng nhất của tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ, được xây dựng tựa lưng vào vách đá lớn của dãy Pontic. Đây là nơi thờ Đức Mẹ Maria - vị thánh bảo trợ của tu viện, mang ý nghĩa tôn giáo sâu sắc đối với tín đồ Chính Thống giáo.

Điểm nổi bật nhất của nhà nguyện chính là những bức bích họa (fresco) có niên đại từ thế kỷ 14 đến 18, mô tả sinh động các cảnh trong Kinh Thánh, đặc biệt là cuộc đời Chúa Jesus và Đức Mẹ. Dù đã trải qua thời gian dài bị hư hại và phục dựng, các bức vẽ vẫn giữ được vẻ đẹp cổ kính và giá trị nghệ thuật cao. 

Không gian nhà nguyện kết hợp giữa kiến trúc đá thô mộc và ánh sáng tự nhiên, tạo nên một bầu không khí linh thiêng, thanh tịnh giữa núi rừng hùng vĩ.

 

 

Hệ thống dẫn nước (Aqueduct)

Hệ thống dẫn nước (Aqueduct) tại tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ là một công trình kỹ thuật độc đáo, phản ánh sự tinh tế và khéo léo trong kiến trúc Byzantine. Nằm dọc theo triền núi, hệ thống này có nhiệm vụ dẫn nước từ các nguồn suối tự nhiên trên cao về phục vụ sinh hoạt cho toàn bộ tu viện. 

Được xây bằng đá và vôi, các ống dẫn uốn lượn theo địa hình hiểm trở, kéo dài hàng trăm mét. Dù đã qua nhiều thế kỷ, phần lớn cấu trúc vẫn còn nguyên vẹn, cho thấy trình độ xây dựng ấn tượng của người xưa. Ngoài chức năng thực tiễn, hệ thống aqueduct còn góp phần tạo nên cảnh quan độc đáo giữa núi rừng hoang sơ.

Khi tham quan tu viện, du khách thường bắt gặp các đoạn còn lại của đường ống nước men theo đường mòn, như một minh chứng sống động cho đời sống khổ hạnh nhưng đầy trí tuệ nơi núi thiêng.

 

 

Các nhà nguyện nhỏ (Chapels)

Các nhà nguyện nhỏ (Chapels) tại tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ là những không gian thờ tự yên tĩnh, nằm rải rác trong khuôn viên tu viện và được xây dựng để phục vụ cho việc cầu nguyện riêng tư của các tu sĩ. Mỗi nhà nguyện đều có kiến trúc giản dị nhưng tinh tế, với tường đá, mái vòm thấp và nội thất tối giản, tạo cảm giác linh thiêng và thanh tịnh. 

Một số nhà nguyện vẫn còn lưu giữ các bức bích họa cổ mô tả các thánh tích, thiên thần và cảnh trong Kinh Thánh, thể hiện trình độ nghệ thuật đặc sắc của thời Byzantine. Du khách khi dừng chân tại đây không chỉ cảm nhận được không gian tôn giáo thiêng liêng mà còn như được bước vào một thế giới tĩnh lặng, tách biệt khỏi thế giới ồn ào bên ngoài.

 

 

Các khu vực sinh hoạt của tu sĩ

Các khu vực sinh hoạt của tu sĩ tại tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ bao gồm phòng ở, nhà ăn và các không gian sinh hoạt chung, phản ánh cuộc sống khổ hạnh và giản dị của cộng đồng tu hành xưa kia. Những phòng nhỏ được xây dựng sát vách đá, có thiết kế đơn giản với cửa sổ nhỏ để tận dụng ánh sáng tự nhiên. 

Nhà ăn chung là nơi các tu sĩ tụ họp dùng bữa và chia sẻ sinh hoạt hàng ngày, thể hiện tinh thần đoàn kết và kỷ luật nghiêm ngặt. Các khu vực này dù không cầu kỳ về kiến trúc nhưng giữ được nét cổ kính, giản dị, giúp du khách hình dung rõ ràng đời sống tu hành thời trung cổ.

 

 

Ban công đá nhìn ra thung lũng

Ban công đá là một điểm nhấn tuyệt đẹp, nơi du khách có thể phóng tầm mắt chiêm ngưỡng toàn cảnh thung lũng Altındere xanh mướt và dãy núi Pontic hùng vĩ. Nằm lơ lửng trên vách đá, ban công này không chỉ là nơi nghỉ chân lý tưởng mà còn mang lại cảm giác thư thái, hòa mình vào thiên nhiên trong lành. 

Từ đây, bạn có thể ngắm nhìn những thác nước nhỏ chảy róc rách và rừng cây bạt ngàn, tạo nên khung cảnh thơ mộng, huyền bí. Ban công còn là nơi lý tưởng để chụp những bức ảnh lưu giữ kỷ niệm tuyệt đẹp của chuyến đi. Không gian tại đây vừa gần gũi, vừa hùng vĩ, đem đến trải nghiệm tuyệt vời cho bất cứ ai yêu thiên nhiên và khám phá.

 

 

Cầu đá cổ dẫn vào tu viện

Cầu đá cổ dẫn vào tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ là một công trình kiến trúc mang đậm dấu ấn lịch sử và nghệ thuật xây dựng của người xưa. Cầu được xây dựng bằng những phiến đá lớn, nối liền con đường mòn dẫn lên tu viện từ dưới thung lũng. Với thiết kế chắc chắn, cầu bắc qua một khe núi nhỏ tạo nên cảnh quan vừa hùng vĩ vừa cổ kính. 

Khi bước qua cây cầu này, du khách như được dẫn vào một thế giới linh thiêng, chuẩn bị cho hành trình khám phá tu viện nằm cheo leo trên vách đá cao. Cầu đá không chỉ có chức năng giao thông mà còn góp phần làm tăng thêm vẻ đẹp và sự huyền bí cho toàn cảnh khu di tích.

 

Tu viện Sumela Thổ Nhĩ Kỳ với vị trí kỳ vĩ trên vách núi Pontic cùng kiến trúc độc đáo và giá trị lịch sử sâu sắc, thực sự là viên ngọc linh thiêng thu hút du khách từ khắp nơi. Ghé thăm Sumela, bạn không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp hùng vĩ của núi rừng mà còn cảm nhận được hơi thở của lịch sử và tâm linh đan xen hài hòa. Tu viện Sumela chắc chắn là điểm đến không thể thiếu trong hành trình khám phá văn hóa và thiên nhiên tuyệt vời của Thổ Nhĩ Kỳ.