Về cánh đồng muối Sa Huỳnh Quảng Ngãi ngắm vẻ dung dị Di sản văn hoá

Sa Huỳnh và lịch sử lâu đời gắn với nghề làm muối ở Quảng Ngãi 

Cánh đồng muối Sa Huỳnh Quảng Ngãi tọa lạc ở vùng duyên hải miền Trung, thuộc phường Phổ Thạnh, tỉnh Quảng Ngãi, là một trong những vựa muối quan trọng và lớn bậc nhất ở khu vực Nam Trung Bộ. Cánh đồng muối này có tổng diện tích khoảng 110 ha với hơn 200 năm lịch sử đã dần phát triển thành một làng nghề truyền thống với những giá trị to lớn về cả văn hóa, lịch sử sánh ngang với những làng nghề muối nổi tiếng khác ở miền Trung như Cà Ná hay Hòn Khói. 

Theo các nhà nghiên cứu, cánh đồng muối Sa Huỳnh Quảng Ngãi có lịch sử hình thành từ khoảng thế kỷ thứ 19, đây là một không gian để lưu trữ những giá trị về văn hóa và lịch sử rất độc đáo. Người ta đã phát hiện ra những trảng muối 10 hecta nằm ở khu vực triền đá làng Gò Cỏ là một minh chứng quan trọng cho thấy kỹ thuật làm muối của người Sa Huỳnh cổ. Khu vực tìm thấy Trảng muối chỉ cách nơi cư trú của người Sa Huỳnh cổ khoảng 800m và cách vị trí có mộ táng chỉ khoảng 500m, với phát hiện đó đã cho thấy người tiền sử ở Việt Nam đã có kỹ thuật làm muối từ rất sớm và cách làm muối này cũng tương đồng với cách làm muối của diêm dân ở đồng muối cổ Dương Phố của tỉnh Hải Nam, Trung Quốc với niên đại khoảng 800 năm sau Công Nguyên.

Truyền thống làm muối ở Sa Huỳnh đã được kế tục qua các thời Sa Huỳnh, Chăm Pa và Đại Việt . Hiện tại ở khu vực xóm Cỏ của Quảng Ngãi vẫn còn thịnh hành cách làm muối truyền thống của tổ tiên. Muối sản xuất trên đá bazan có chất lượng rất tốt, hạt muối to, trắng sạch và tinh thể lấp lánh, vị mặn vừa phải có chút hậu ngọt cho thấy kỹ thuật làm muối của người cổ đã rất phát triển. 

Từ những nghiên cứu của các chuyên gia nhà khảo cổ cho thấy cư dân Sa Huỳnh đã có nhiều cách làm muối khác nhau như phơi nước biển trên đá để kết tinh muối, nấu nước biển làm muối trong các nồi gốm và làm muối ở trên các cánh đồng. 

Tại cánh đồng muối Sa Huỳnh Quảng Ngãi,c các di dân vẫn thường sản xuất muối theo phương pháp phơi nước phân tán và kết tinh muối trên nền đất, dưới tác động của ánh nắng mặt trời và gió để tạo thành những hạt muối mặn mòi. Ở đây mùa làm muối sẽ bắt đầu từ tháng giêng Âm lịch cho đến tháng 7 Âm lịch. Hiện tại có khoảng hơn 560 hộ diêm dân vẫn đang ngày đêm gắn bó với nghề sản xuất muối truyền thống và mỗi năm cung cấp ra thị trường khoảng 7000 tấn. 

Nghề làm muối ở cánh đồng muối Sa Huỳnh không chỉ là một loại hình nghề thủ công rất đặc sắc, mà còn thể hiện trong đó những giá trị to lớn về lịch sử, văn hóa thể hiện bản sắc cộng đồng được trao truyền qua nhiều thế hệ, nơi mà người dân tự nguyện cam kết bảo vệ. Chính bởi những giá trị to lớn như thế mà nghề làm muối Sa Huỳnh đã được Bộ văn hóa thể thao và Du lịch quyết định công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia vào tháng 12/2024. 

>> Xem thêm: Cẩm nang du lịch Quảng Ngãi sau sáp nhập A-Z cho dân xê dịch

Vẻ đẹp của cánh đồng muối Sa Huỳnh Quảng Ngãi 

Check in tại cánh đồng muối Sa Huỳnh Quảng Ngãi, du khách chắc chắn sẽ bị mê hoặc bởi khung cảnh của cánh đồng bao la, kết tinh những “giọt ngọc” từ biển cả. Với diện tích rộng lớn cánh đồng tựa như một tấm thảm rực rỡ, nơi những ô ruộng lớn nhỏ xen lẫn nhau tạo thành một tuyệt tác của nước biển của ánh nắng mặt trời. 

Trong khung cảnh bao la của cánh đồng muối, bóng dáng của những diêm dân bé nhỏ bên những ụ muối cao, những chiếc xe cút kít nối đuôi nhau dưới ánh chiều, khiến người ta cảm thấy xao lòng bởi nét đẹp lao động bình dị. Màu trắng xóa bạt ngàn của cánh đồng muối phản chiếu nền trời xanh ngắt với cái nắng cái gió đặc trưng của đất miền Trung, càng khiến cho khung cảnh ở nơi đây trở nên sống động, hòa quyện giữa vẻ đẹp của thiên nhiên và sự hăng say miệt mài lao động của diêm dân miền biển. 

Du lịch cánh đồng muối Sa Huỳnh với những trải nghiệm thú vị 

Tìm hiểu nghề làm muối truyền thống 

Du lịch ở cánh đồng muối Sa Huỳnh Quảng Ngãi, du khách sẽ có cơ hội tìm hiểu rõ hơn về nghề làm muối truyền thống nổi tiếng hàng trăm năm của người dân địa phương. Bạn sẽ được tận mắt xem diêm dân phơi nước, phân tán để kết tinh muối trên nền đất, sau đó thu hoạch muối với những công đoạn kỳ công và vất vả. Diêm dân Sa Huỳnh cho biết khi trời càng nắng gắt, nước biển sẽ bốc hơi càng nhanh và hạt muối hình thành sẽ càng to, càng trắng. Đặc biệt muối được làm trên nền đất như ở Sa Huỳnh sẽ có hương vị ngon hơn so với muối được làm trên các nền xi măng hay nền bạt. Cũng chính vì lẽ đó người dân ở đây vẫn duy trì nghề làm muối thủ công trên nền đất truyền thống. 

Làm muối cùng diêm dân 

Trải nghiệm trở thành diêm dân hẳn sẽ là hoạt động rất thú vị với những du khách đang muốn khám phá về nghề truyền thống này. Bạn có thể hóa thân thành diêm dân để tạo ra những hạt muối thấm đẫm sự vất vả, với những giọt mồ hôi dưới cái nắng gay gắt của miền Trung. Thông thường, du khách có thể trải nghiệm các công đoạn như phơi nước, cào muối hay vận chuyển muối về khu vực tập kết.  

Check-in với cảnh sắc tuyệt đẹp 

Khung cảnh của cánh đồng muối Sa Huỳnh Quảng Ngãi chắc chắn sẽ khiến cho các tín đồ xê dịch thích sống ảo say mê. Cánh đồng muối hứa hẹn sẽ mang đến cho du khách những bức ảnh vi diệu mà không cần phải cố gắng sắp đặt hay lên đồ quá lồng lộn, bởi chỉ cần thả dáng check in giữa khung cảnh bao la, nơi mặt nước phản chiếu ánh mặt trời lấp ló, những ô ruộng muối trải dài bất tận cũng đã mang lại cho bạn những bức ảnh sống ảo đỉnh cao. Thời khắc đẹp nhất để ghi lại những khoảnh khắc lung linh trên cánh đồng muối Sa Huỳnh là bình minh hoặc hoàng hôn, với nền trời đỏ rực phản chiếu trên những ô ruộng muối lấp lánh. 

Thưởng thức bánh nổ nếp ngự Sa Huỳnh 

Du lịch ở cánh đồng muối Sa Huỳnh Quảng Ngãi, ngoài khám phá về nghề làm muối truyền thống, du khách còn có thể thưởng thức bánh nổ nếp ngự Sa Huỳnh, một đặc sản nổi tiếng đã từng dùng để tiến vua. Món ăn này được làm từ các nguyên liệu dân dã như đường phổi hoặc mạch nha, nếp ngự nổ giòn nhưng hương vị lại rất hấp dẫn, đậm đà phong vị riêng của quê hương xứ Quảng. Bánh nổ nếp ngự vẫn luôn là thức quà được trân quý khi gửi tặng người phương xa. 

>> Xem thêm: Tour du lịch đảo Lý Sơn siêu HOT 

Những lưu ý cần biết khi check-in làng muối Sa Huỳnh 

Trước khi check in cánh đồng muối Sa Huỳnh Quảng Ngãi, một kinh nghiệm quan trọng mà bạn nên bỏ túi đó chính là hãy kiểm tra dự báo thời tiết, tránh check in vào những ngày trời âm u, bởi thời tiết xấu không chỉ khiến bạn không có trải nghiệm trọn vẹn mà còn gây khó khăn trong việc ngắm nhìn vẻ đẹp của cánh đồng muối hay di chuyển. Những ngày nắng đẹp là thời điểm lý tưởng nhất để check in cánh đồng muối. 

Vì thời tiết miền Trung khá nóng bức và nắng gắt trong mùa hè, chính vì vậy bạn nên hạn chế tham quan vào các thời điểm giữa ngày như đầu giờ chiều hay giữa trưa, lúc này ánh nắng gay gắt nhất, nhiệt độ rất cao có thể gây say nắng, khó chịu nên thời điểm phù hợp là sáng sớm hoặc chiều tối. Lúc này nền nhiệt sẽ dễ chịu hơn và ánh sáng cũng phù hợp cho việc check in. Bạn cũng đừng quên trang bị cho mình các vật dụng cần thiết như khẩu trang chống nắng, ô dù, kem chống nắng, kính râm để bảo vệ cơ thể dưới tác động của ánh nắng mặt trời. 

Không gian của cánh đồng muối Sa Huỳnh rất rộng lớn và nắng nóng, chính vì vậy khi tham quan bạn nên mang theo nước uống đặc biệt là nước lọc để duy trì năng lượng và tránh kiệt sức khi ở ngoài trời nắng lâu.Địa hình của cánh đồng muối không bằng phẳng và tương đối ẩm ướt, chính vì vậy hãy lựa chọn giày đế thấp hoặc dép phù hợp để tránh bị đau chân khi di chuyển. 

Ngoài cánh đồng muối Sa Huỳnh Quảng Ngãi, các điểm đến gần đó cũng sẽ là gợi ý hấp dẫn để bạn check in như bãi biển Sa Huỳnh, đầm An Khê, khu trưng bày văn hóa Sa Huỳnh… 

Cánh đồng muối Sa Huỳnh Quảng Ngãi không chỉ là nơi sản xuất làm nghề truyền thống vang danh trăm năm, mà còn là một điểm đến tuyệt vời cho những du khách ưa thích vẻ đẹp của làng quê, nơi bạn sẽ cảm nhận được nét đẹp lao động thầm lặng và cả khung cảnh lung linh tráng lệ của cánh đồng muối bao la, chính vì vậy đừng bỏ lỡ điểm đến này khi có dịp về với Quảng Ngãi bạn nhé. 

Hồng Thọ - dulichvietnam.com.vn 

Ảnh: Internet